Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde (1854–1900), İrlandalı şair, oyun yazarı ve denemecidir. Zekâsı, keskin ironisi ve estetik anlayışıyla tanınır. Wilde için eğitim, ahlak öğretme aracı değil; düşünmeyi keskinleştirme sanatıdır. O, “iyi insan” yetiştirmekten çok, özgür zihin yetiştirmeyi önemser.
Oscar Wilde’ın Eğitim Süreci
Aile ve Erken Eğitim
-
Anne: Jane Wilde — klasik edebiyat ve mitolojiye hâkim, entelektüel bir figür.
-
Baba: Sir William Wilde — hekim ve akademisyen.
Wilde’ın ilk eğitimi evde başladı; mitoloji, şiir ve dil iç içeydi. Çocukken kelimelerle oynamayı öğrendi — bu, sonradan onun en güçlü silahı olacaktı.
Trinity College, Dublin
-
Klasikler eğitimi aldı (Yunanca ve Latince).
-
Akademik olarak parlak, fakat kurallarla mesafeli.
Burada önemli bir şey öğrendi:
Bilgi, ezberle değil üslupla taşınır.
Oxford Üniversitesi (Magdalen College)
-
1874–1878
-
Walter Pater ve John Ruskin’den etkilendi.
-
Estetik akımının düşünsel temellerini burada benimsedi.
Oxford, Wilde’ı eğitti ama aynı zamanda onu “fazla cilaladı”. Kendisi bunu fark etti ve bilerek parodisini yaptı.
Kendini Nasıl Yetiştirdi?
1. Klasiklerle Yaşamak
Wilde için klasikler:
-
Okunacak metin değil
-
Günlük zihinsel egzersizdi
Antik Yunan düşüncesi, onun için özgürlük ve güzellik fikrinin kaynağıydı.
2. İroni Yoluyla Öğrenme
Wilde ciddi şeyleri bile ciddiyetle ele almazdı.
-
Mizah = düşünce filtresi
-
İroni = ezbere karşı panzehir
Ona göre eğitim, insanı fazla ciddiyetten kurtarmalıdır.
3. Toplumsal Normlara Bilinçli Mesafe
Wilde kendini, dönemin ahlak anlayışına karşı konumlandırarak eğitti.
-
Ne söylediğini değil
-
Neye karşı söylediğini düşünürdü
Bu da onu “itaatkâr öğrenci” değil, bağımsız zihin yaptı.
Oscar Wilde’ın Eğitim Anlayışı
Temel Görüşler
1. Eğitim Fayda İçin Değil, Zihin İçindir
Bilginin işe yaraması şart değildir; anlaması yeterlidir.
2. Ahlak Dayatması Eğitimi Bozar
Wilde, eğitimin ahlak bekçiliği yapmasına karşıydı.
3. Üslup, İçerikten Önce Gelir
Nasıl söylediğin, ne söylediğinden daha öğreticidir.
Wilde’a Göre Eğitim ve Toplum
Wilde, Viktorya dönemi eğitimini:
-
Aşırı disiplinli
-
Ahlakçı
-
Hayal gücünü törpüleyen
bir yapı olarak eleştirdi.
Onun gözünde okul, çoğu zaman:
“Yetenekleri hizaya sokan bir kurum”dur.
Eğitim Üzerine Oscar Wilde Alıntıları
“Eğitim harika bir şeydir ama arada sırada insanın hiçbir şey öğrenmediğini hatırlaması gerekir.”
“İnsanlara ne düşüneceklerini öğretmek yerine, düşünmeyi öğretmek daha iyidir.”
“Ahlaklı olmak, çoğu zaman hayal gücünün eksikliğidir.”
“Deneyim, insanların hatalarına verdikleri addır.”
“Ciddi olmak, genellikle zayıf bir zihnin son sığınağıdır.”
“Bir insanın gerçekten eğitildiğini anlamanın yolu, klişelere düşmemesidir.”
Eski dünyanın klasikleriyle yetişmiş bir zihin olarak Wilde, bugünün “hızlı eğitim” anlayışına muhtemelen şu cevabı verirdi:
“Bilgi hızla veriliyorsa, düşünmeye vakit yok demektir.”
